Bức ảnh nói lên toàn bộ cuộc chiến AI hiện nay
MỌI CHUYỆN BẮT ĐẦU TỪ Gần đây, chính CEO NVIDIA Jensen Huang đã phải đích thân gửi một bức thư ngỏ đến các nhà hoạch định chính sách Mỹ, kêu gọi chính phủ không áp đặt các hạn chế quá sớm đối với các mô hình AI mã nguồn mở. Theo ông, thế giới cần cả frontier closed models lẫn frontier open models để thúc đẩy đổi mới, cạnh tranh và đảm bảo chủ quyền công nghệ. Jensen còn lần đầu tiên tạo tài khoản X để công khai chia sẻ bức thư này, cho thấy đây không còn là câu chuyện truyền thông mà đã trở thành một vấn đề chiến lược đối với NVIDIA. Không chỉ có NVIDIA, còn có 24 tổ chức lớn cùng ký tên, bao gồm Microsoft, Google, Meta, IBM, Dell, Hugging Face, Mozilla, Linux Foundation, Palantir, Mistral AI... Họ cùng gửi một thông điệp rằng việc siết chặt các mô hình AI mở có thể làm giảm cạnh tranh và đẩy đổi mới ra khỏi nước Mỹ. OpenAI và Anthropic THÌ PHẢN ĐỐI Trong khi đó, OpenAI và Anthropic thì đi hướng ngược lại. Hai công ty này nhiều lần cảnh báo về các rủi ro đến từ những mô hình AI mã nguồn mở của Trung Quốc như DeepSeek hay Qwen, từ vấn đề an ninh quốc gia, quyền riêng tư cho đến nguy cơ đánh cắp sở hữu trí tuệ thông qua chưng cất. Thoạt nhìn, có vẻ như một bên yêu thích open source còn một bên thì không. Nhưng nếu nhìn từ góc độ kinh doanh, mọi chuyện lại rất dễ hiểu. OpenAI và Anthropic kiếm tiền từ chính các mô hình AI của mình. Giá trị lớn nhất của họ nằm ở việc doanh nghiệp tiếp tục trả tiền để sử dụng GPT hay Claude. Chỉ riêng Anthropic hiện đã được định giá khoảng 183 tỷ USD, và gần như toàn bộ giá trị đó gắn liền với Claude. Khi các mô hình open-weight ngày càng mạnh và chi phí ngày càng thấp, lợi thế cạnh tranh của các mô hình độc quyền cũng sẽ bị thu hẹp. Vì vậy, việc họ muốn bảo vệ sở hữu trí tuệ và cảnh báo về những rủi ro của AI mở là điều hoàn toàn hợp lý. ĐIỀU thú vị nhất lại nằm ở NVIDIA, Microsoft và Google NVIDIA gần như không quan tâm khách hàng đang chạy GPT, Claude, DeepSeek, Qwen hay Llama. Miễn là các mô hình đó chạy trên GPU NVIDIA thì công ty vẫn bán được chip. Trong năm tài chính gần nhất, NVIDIA đạt khoảng 216 tỷ USD doanh thu, trong đó riêng mảng Data Center đã đóng góp khoảng 194 tỷ USD, tương đương 91% tổng doanh thu. Với NVIDIA, AI nào thắng cũng được, miễn là AI tiếp tục phát triển và tiêu thụ nhiều GPU hơn. Đó cũng là lý do Jensen Huang đang ở một vị thế rất đặc biệt. Trước đây, NVIDIA từng chịu cú sốc lớn khi Mỹ hạn chế xuất khẩu GPU AI cao cấp sang Trung Quốc, buộc công ty phải ghi nhận khoản chi phí khoảng 5,5 tỷ USD chỉ trong một quý. Trung Quốc từng chiếm khoảng 15% doanh số AI GPU của NVIDIA, nên bất kỳ chính sách nào làm thu hẹp thị trường AI đều ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu của hãng. Đến khi các quy định bắt đầu nới lỏng, nhiều công ty AI Trung Quốc cũng đã chuyển sang tìm kiếm hoặc phát triển các giải pháp trong nước, khiến NVIDIA không còn dễ dàng lấy lại thị phần như trước. Chính vì vậy, nếu Mỹ tiếp tục siết các mô hình AI mã nguồn mở, người chịu tác động không chỉ là DeepSeek hay Qwen. NVIDIA cũng sẽ mất đi một phần nhu cầu GPU trong tương lai. Đó là lý do Jensen Huang sẵn sàng công khai bảo vệ open-weight AI, dù OpenAI và Anthropic vẫn là những khách hàng lớn của NVIDIA. Microsoft và Google cũng ở trong tình thế tương tự. Microsoft đã đầu tư hơn 13 tỷ USD vào OpenAI, còn Google cũng đã rót khoảng 3 tỷ USD vào Anthropic. Thế nhưng cả hai vẫn ký tên ủng hộ hệ sinh thái open-weight AI. Nghe có vẻ mâu thuẫn, nhưng thực tế họ không chỉ là nhà đầu tư vào các công ty AI, mà còn là những nhà cung cấp hạ tầng cloud lớn nhất thế giới. Azure hay Google Cloud không chỉ chạy GPT hay Claude. Họ còn muốn khách hàng triển khai Llama, Qwen, DeepSeek, Mistral và hàng chục mô hình khác. Càng nhiều mô hình được triển khai, doanh nghiệp càng sử dụng nhiều GPU, nhiều máy chủ và nhiều dịch vụ cloud hơn. Với Microsoft và Google, một hệ sinh thái AI đa dạng đồng nghĩa với nhiều workload hơn và nhiều doanh thu hạ tầng hơn. OpenAI và Anthropic đang bảo vệ tầng AI Model. NVIDIA đang bảo vệ tầng GPU. Microsoft và Google đang bảo vệ tầng Cloud. Mỗi công ty đều có lập trường riêng vì họ đang đứng ở những vị trí khác nhau trong AI Stack. Còn về user thì sao? Thấy mấy ông cạnh tranh với nhau mừng quá, chứ để 1 mình Claude bá chủ thì tiền đâu mà trả cho đủ 😁
